فاضلاب چیست؟

فاضلاب شهری چیست؟

25 خرداد 1395

تعریف فاضلاب شهری

هر آبی که برای مصرف خاصی تهیه شده باشد و پس از استفاده، کیفیت خود را برای آن مصرف از دست بدهد، فاضلاب نام دارد. عملاً آب پس از استفاده، کیفیت خود را در اثر فعالیت های مختلف انسانی از دست داده و به دلیل دارا بودن نا خالصی ها و آلاینده ها، برای تخلیه به محیط زیست مضر می باشد.

فاضلاب یا پساب شهری

تقسیم بندی فاضلاب های شهری

فاضلاب ها را از منظر منشأ تولید به صورت زیر طبقه بندی می نمایند.

فاضلاب بهداشتی که خود به فاضلاب خانگی، فاضلاب تجاری و فاضلاب مؤسسات عمومی تقسیم بندی می شود.

فاضلاب صنعتی

– فاضلاب کشاورزی

– فاضلاب سطحی یا سیلاب

فاضلاب شهری

اجزای موجود در فاضلاب

مشخصات فاضلاب بر مبنای ترکیب فیزیکی، شیمیایی و بیولوژیکی آن توصیف می گردد. بسیاری از خصوصیات فیزیکی، شیمیایی و بیولوژیکی بر همدیگر اثر متقابل دارند، که این اثرات متقابل بایستی در پایش های عملی و تحلیل های مربوطه مورد توجه قرار گیرند.

تصفیه خانه فاضلاب شهری

به طور مثال دما به عنوان یک مشخصه فیزیکی، بر مقدار گازهای محلول و فعالیت بیولوژیکی تأثیر می گذارد. به طور کلی توجه به پارامترهای کیفی فاضلاب، از پایه های اصلی طراحی صحیح تصفیه خانه های فاضلاب و بهره برداری مطلوب از آنها می باشند.

خصوصیات کاربردی فاضلاب شهری

در این بخش به شرح مختصری در مورد خصوصیات کاربردی و مهم فاضلاب شهری پرداخته شده است.

– انواع مواد جامد

مواد جامد موجود در فاضلاب یکی از پارامترهای مهم در طراحی و بهره برداری تصفیه خانه های فاضلاب می باشند که آزمایش های مربوطه علیرقم سادگی، نیاز به دقت ویژه دارند. انواع مواد جامد موجود در فاضلاب شامل TS (کل جامدات)، TVS (کل جامدات فرار)، TFS (کل جامدات ثابت)، TSS (کل جامدات باقیمانده بر روی فیلتر فایبرگلاس)، VSS (جامدات معلق فرار)، FSS (جامدات معلق ثابت)، TDS (جامدات کلوئیدی و محلول)، VDS (جامدات محلول فرار)، FDS (جامدات محلول ثابت) می شود.

فاضلاب شهری

– کدورت

کدورت به عنوان یکی از تست های ارزیابی کیفیت پساب ها و آب های طبیعی در ارتباط با مواد جامد معلق و کلوئیدی استفاده می شود.

کدورت فاضلاب شهری

– جذب و انتقال نور

مقدار جذب نور (با طول موج مشخص) توسط ترکیبات موجود در یک محلول را جذب آن محلول می نامند.

– درجه حرارت

میانگین دمای فاضللاب از حدود 3 تا 27 درجه سانتی گراد متغیر بوده و مقدار معمول آن به 15/6 درجه سانتی گراد می رسد. اکسیژن در آبهای گرم، کمتر حل شده و از طرف دیگر هرچه حرارت محیط افزایش یابد، فعالیت بیولوژیکی در آن زیاد می شود که این موضوع، منجر به کاهش مضاعف اکسیژن محلول در آبهای پذیرنده و یا راکتور می گردد. دمای بهینه برای فعالیت باکتری ها در محدوده 25 تا 35 درجه سانتی گراد است.

– هدایت الکتریکی

با افزایش غلظت یون های فاضلاب یا پساب، هدایت الکتریکی آنها نیز افزایش می یابد. لذا از EC به عنوان نمادی برای ارزیابی TDS و یکی از مهمترین پارامترهای کیفی پساب برای آبیاری استفاده می شود.

– بو

بوی فاضلاب شهری معمولاً از گازهای حاصل از تجزیه مواد آلی ناشی می شود. مشخص ترین بوی فاضلاب، مربوط به H2S است که توسط باکتری های بیهوازی نظیر دی سولفو ویبریو، از احیای سولفات به سولفید حاصل می شود. همچنین بو مهمترین عامل نگرانی مردم در هنگام تأسیس تصفیه خانه های فاضلاب است.

فاضلاب یا پساب شهری

– کلریدها- نیتروژن- فسفر

شستشوی طبیعی سنگ ها، خاک های دارای کلرید، نفوذ آبهای شور به منابع آبی در مناطق ساحلی و فاضلاب های تخلیه شده به آبهای پذیرنده، به عنوان منشأ کلرید در منابع آبی هستند.

ورود ازت و فسفر از طریق فاضلاب های شهری و صنعتی به آّهای پذیرنده موجب بروز پدیده اتریفیکاسیون می گردد.

– ترکیبات فلزی

آرسنیک، باریم، کادمیوم، کروم، سرب، جیوه، سلینیوم و نقره از مهمترین فلزات آلاینده های اولویت دار در فاضلاب می باشند که عمدتاً از فعالیت های صنعتی، تجاری و. کشاورزی تولید می شوند.

– مواد آلی

بخش عمده جامدات موجود در فاضلاب های شهری را مواد آلی تشکیل می دهند، لذا حذف آنها به دلیل خطرات مختلفی که مواد آلی برای انسان و محیط ایجاد می کنند، از اولویت برخوردار بوده و یکی از اهداف اصلی تصفیه متداول فاضلاب شهری، حذف مواد آلی می باشد.

ویژگی های فاضلاب یا پساب

– اکسیژن مورد نیاز بیوشیمیایی (BOD)

مقدار اکسیژن مورد نیز برای جمعیت میکروارگانیسم های هتروتروفیک و اتوتروفیک جهت تجزیه مواد آلی و معدنی قابل تجزیه بیولوژیک در شرایط هوازی را BOD می گویند.

– اکسیژن مورد نیاز شیمیایی (COD)

COD یک نمونه فاضلاب، عبارت است از میزان اکسیژن مورد نیاز برای اکسیداسیون مواد قابل اکسیداسیون موجود در آن. مقدار COD معمولاً با استفاده از یک عامل اکسید کننده قوی در محیط اسیدی قابل اندازه گیری است.

BOD و COD فاضلاب شهری

– کل کربن آلی (TOC)

همه اتمهای کربن با پیوند کووالانسی در مولکول های آلی را شامل می شود.

– اکسیژن مورد نیاز تئوریکی (ThOD)

اکسیژن مورد نیاز برای اکسیداسیون کربن و نیتروژن آلی را بر اساس واکنشهای استوکیومتری، ThOD می گویند.