فرآیندهای مهم تصفیه شیمیایی فاضلاب کدامند؟

فرآیندهای مهم تصفیه شیمیایی فاضلاب کدامند؟

15 اردیبهشت 1395

اساس کار تصفیه شیمیایی فاضلاب ، بر کاربرد مواد شیمیایی در تصفیه فاضلاب می باشد. در تصفیه خانه های فاضلاب، مواد شیمیایی مانند کلرورفرریک و انواع مختلف پلیمرها را برای تأثیر گذاشتن روی مواد خارجی نامحلول و کلوئیدی و یا مواد محلول در فاضلاب به کار می برند. به جز این موارد، از مواد شیمیایی مانند کلر برای گندزدایی و کشتن میکروب های موجود در فاضلاب و نیز برای کاهش بو در تصفیه خانه فاضلاب استفاده می شود.

روش های تصفیه ی شیمیایی، به جز موارد یاد شده، کمتر در تصفیه خانه های فاضلاب شهری مورد استفاده قرار می گیرند و این روش ها بیشتر در تصفیه فاضلاب صنعتی به کار می روند. اما به علت استفاده ی روزافزون از مواد شیمیایی در زندگی روزمره و ورود این مواد به فاضلاب های شهری، مسأله تصفیه شیمیایی فاضلاب در تصفیه خانه های فاضلاب شهری نیز کم کم مورد توجه قرار می گیرد.

استفاده از مواد شیمیایی برای تأثیر روی مواد خارجی محلول در فاضلاب

مهمترین مواردی که از مواد شیمیایی برای تأثیر روی مواد خارجی محلول در فاضلاب استفاده می شود، عبارتند از:

الف- خنثی سازی

همانطور که در تصفیه بیولوژیکی نیز مشهود است، درجه ی اسیدی فاضلاب در میزان فعالیت باکتری ها تأثیری چشمگیری دارد. در صورتی که فاضلاب هنگام ورود به تصفیه خانه درجه ی اسیدی کمتر از 6/5 و یا بیشتر از 8/5 داشته، باید با افزودن مواد بازی و اسیدی، به فاضلاب حالت خنثی داد. فاضلاب های شهری برخلاف فاضلاب های صنعتی به دلیل اینکه حالتی تقریباً خنثی دارند، نیاز به عمل خنثی سازی ندارند.

تصفیه شیمیایی فاضلاب

ب- اکسیداسیون

گاهی از مواد شیمیایی اکسید کننده برای پایدار کردن و جداسازی مواد خارجی محلول در تصفیه شیمیایی فاضلاب استفاده می شود. در تصفیه خانه های فاضلاب شهری معمولاً این کار به عهده باکتری های هوازی می باشد. تنها در مورد کاربرد کلر، از آن برای جداسازی ازت استفاده می شود.

تصفیه شیمیایی فاضلاب یا پساب

ج- احیاء

برای تجزیه مواد خارجی محلول در فاضلاب، مانند نیترات زدایی، می توان از مواد شیمیایی مانند متانول و یا از روش تبادل یونی به جای باکتری ها برای احیاء و جداسازی ازت و نظایر آن استفاده کرد.

د- تبادل یونی

برای تبدیل ماد خارجی محلول به مواد خارجی نامحلول و آماده سازی آن برای ته نشینی می توان از مواد شیمیایی کمک گرفت.

تصفیه شیمیایی فاضلاب

استفاده از مواد شیمیایی برای تأثیر روی مواد خارجی نامحلول در فاضلاب

مهمترین روش هایی که با کمک مواد شیمیایی برای جداسازی مواد معلق موجود در فاضلاب استفاده می شود عبارتند از:

الف- انعقاد و لخته سازی

هدف از انعقاد یا لخته کردن عبارت است از اینکه با کمک مواد شیمیایی، مواد معلق سبک و به ویژه مواد نیمه محلول کلوئیدی شکل را به صورت لخته ها و قطعات بزرگی درآورده تا بر اثر وزن خود ته نشین شوند. به عبارت دیگر، انعقاد عملی تشدید کننده در ته نشینی در تصفیه مکانیکی است. مهمترین مواد منعقد کننده در فاضلاب عبارتند از پلیمرها و پلی الکتریت ها، سولفات و هیدرات آلومینیوم، سولفات، کلرور و هیدرات دو و سه ظرفیتی آهن، خاک رس و آب آهک.

افزودن مواد منعقد کننده به فاضلاب، مقدار لجن بدست آمده در استخرهای ته نشینی را دو تا سه برابر افزایش می دهد و در نتیجه حجم منبع های هضم لجن و مقدار گاز تولید شده افزایش می یابند. به جز آن، هر واحد لجنی که با کمک مواد شیمیایی تهیه می شود، گاز بیشتری تولید می کند. به عبارت دیگر، افزودن مواد منعقد کننده، درجه ی تصفیه فاضلاب را افزایش داده و مانند آن است که یک تصفیه بیولوژیکی ناقص نیز انجام گرفته باشد.

تصفیه شیمیایی فاضلاب یا پساب

دستگاه های اضافه کننده مواد شیمیایی به فاضلاب

نخست محلول رقیق شده با آب را از ماده ی مورد نظر تهیه کرده و سپس آن را طبق نتایج آزمایشگاهی با نسبت از پیش تعیین شده به فاضلاب می افزایند. چون مقدار مصرف مواد منعقد کننده به درجه ی اسیدی (pH) فاضلاب بستگی دارد، دستگاه های خودکاری ساخته شده که پس از تعیین مداوم درجه اسیدی فاضلاب، مقدار ماده منعقد کننده مصرفی را تغییر می دهد. استفاده از مواد منعقد کننده، بیشتر برای فاضلاب صنعتی و یا فاضلاب شهری که مؤسسات صنعتی فراوانی در خود دارند مناسب است و در این صورت گاهی از تصفیه بیولوژیکی نیز صرف نظر می شود.

ب-شناورسازی

برعکس عمل لخته سازی و ته نشینی، می توان برای تشدید عمل جداسازی مواد سبک موجود در فاضلاب، از مواد شیمیایی استفاده کرد. این مواد شیمیایی موجب می شوند که ذرات هوا به مواد معلق فاضلاب چسبیده، وزن مخصوص آن ها را کاهش داده و موجب افزایش سرعت بالا روندگی آن ها شود. در این روش معمولاً مواد معلق در فاضلاب به صورت کف در سطح استخر نمودار شده و جمع آوری می شوند.

تصفیه شیمیایی فاضلاب

روش شناورسازی نیز بیشتر در فاضلاب های صنعتی به کار می رود و استفاده از این روش در فاضلاب شهری تنها ممکن است برای تغلیظ لجن به کار رود. گاهی از این روش می توان برای بازیابی دوباره ی مواد با ارزشی استفاده کرد که همراه پساب کارخانه ها تلف می شود.

ج- جذب سطحی

برخی از مواد شیمیایی مانند کربن فعال به علت خاصیت جذب سطحی زیاد می توانند ذرات معلق و کلوئیدی موجود در فاضلاب را جذب کنند. استفاده از اینگونه مواد در صافی های ماسه ای به ویژه برای رنگ زدایی پساب برخی از کارخانه ها مفید است.

تصفیه شیمیایی فاضلاب یا پساب